<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X74n1466"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1466 无量寿<persName>佛</persName>赞註</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 1466 无量寿<persName>佛</persName>赞註</title> <author>宋 元照撰 戒度注</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">74</idno>.<idno type="no">1466</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">无量寿<persName>佛</persName>赞註</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Basic punctuated text as provided by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识，CBETA 提供基本句读</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>基本句读</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00403"> <charName>CBETA CHARACTER CB00403</charName> <mapping cb:dec="983443" type="PUA">U+F0193</mapping> <mapping type="unicode">U+3CC2</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>沿</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[泳-永+公]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2005-05-19T13:54:07"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X74.1466.0072b" n="0072b"/> <lb ed="X" n="0072b01"/> <lb ed="X" n="0072b02"/> <lb ed="X" n="0072b03"/> <lb ed="X" n="0072b04"/> <lb ed="X" n="0072b05"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1466-A 无量寿<persName>佛</persName>赞註(幷引)</cb:mulu><head>No. 1466-A <lb ed="X" n="0072b06"/><lb ed="R128" n="0143a01"/> 无量寿<persName>佛</persName>赞註<note place="inline">幷引</note></head> <lb ed="X" n="0072b07"/> <lb ed="X" n="0072b08"/><lb ed="R128" n="0143a02"/><p xml:id="pX74p0072b0801">大智律师所制赞词。文约義豐。旨趣宏远。唯心之道 <lb ed="X" n="0072b09"/><lb ed="R128" n="0143a03"/>尽于此矣。尝慨吾宗二三豪杰註释流行。随言取解 <lb ed="X" n="0072b10"/><lb ed="R128" n="0143a04"/>暗乎指归。有抑乎作者之意。深可惜焉。偶诸同道。以 <lb ed="X" n="0072b11"/><lb ed="R128" n="0143a05"/>愚曾习山家之教。薄究斯宗。再命笺註。愚虽不敏。有 <lb ed="X" n="0072b12"/><lb ed="R128" n="0143a06"/>异前闻。遂採经论格言。直伸厥旨。庶幾少悟西迈之 <lb ed="X" n="0072b13"/><lb ed="R128" n="0143a07"/>资粮。非特沽出蓝之誉也。览者取长其理。无取长其 <lb ed="X" n="0072b14"/><lb ed="R128" n="0143a08"/>情焉。</p> <lb ed="X" n="0072b15"/><lb ed="R128" n="0143a09"/><p xml:id="pX74p0072b1501">庚午中秋日寓三江兰若註</p></cb:div> <lb ed="X" n="0072b16"/> <lb ed="X" n="0072b17"/> <lb ed="X" n="0072b18"/> <lb ed="X" n="0072b19"/> <lb ed="X" n="0072b20"/><cb:docNumber>No. 1466</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0072b21"/><lb ed="R128" n="0143b01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>无量寿<persName>佛</persName>赞註</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0072b22"/> <lb ed="X" n="0072b23"/><lb ed="R128" n="0143b02"/><byline cb:type="other">拙庵 戒度 註</byline> <lb ed="X" n="0072b24"/><lb ed="R128" n="0143b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">无量寿<persName>佛</persName>赞註</cb:mulu></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0072b2401">八万四千之妙相。得非本性弥陀。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X74.1466.0072c" n="0072c"/> <lb ed="X" n="0072c01"/><lb ed="R128" n="0143b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0072c0101">初句擧彼果德。十六观经相好光明各有八万四 <lb ed="X" n="0072c02"/><lb ed="R128" n="0143b05"/>千。以本摄末故但云相。为表因中尘劳淸净。是故 <lb ed="X" n="0072c03"/><lb ed="R128" n="0143b06"/>相好以八万四千为数。众生亦具如是法门。但由 <lb ed="X" n="0072c04"/><lb ed="R128" n="0143b07"/>未显翻作尘劳。诸<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0072c0401" n="0072c0401"/><anchor xml:id="beg0072c0401" n="0072c0401"/>已<anchor xml:id="end0072c0401"/>悟则成勝用。维摩经云。八 <lb ed="X" n="0072c05"/><lb ed="R128" n="0143b08"/>万四千诸烦恼门。而诸众生为之疲劳。诸<persName>佛</persName>即以 <lb ed="X" n="0072c06"/><lb ed="R128" n="0143b09"/>此法而作<persName>佛</persName>事。然此相好皆是圆实。无作道品之 <lb ed="X" n="0072c07"/><lb ed="R128" n="0143b10"/>所修发。称之为妙。次句指<persName>佛</persName>即性。果德高深。了知 <lb ed="X" n="0072c08"/><lb ed="R128" n="0143b11"/>生<persName>佛</persName>不離刹那。同一觉源。圆照诸法。现前一念即 <lb ed="X" n="0072c09"/><lb ed="R128" n="0143b12"/>是诸<persName>佛</persName>法界之身。以诸<persName>如来</persName>无别所证。全证众生 <lb ed="X" n="0072c10"/><lb ed="R128" n="0143b13"/>本有妙性。金刚鎞云。故知果地依正融通。幷依众 <lb ed="X" n="0072c11"/><lb ed="R128" n="0143b14"/>生理本故也。大经云。众生即是<persName>佛</persName>。何以故。若離众 <lb ed="X" n="0072c12"/><lb ed="R128" n="0143b15"/>生不得三菩提故。起信论云。所言觉義者。谓心体 <lb ed="X" n="0072c13"/><lb ed="R128" n="0143b16"/>離念。離念相者。等虚空界。无所不遍。法界一相即 <lb ed="X" n="0072c14"/><lb ed="R128" n="0143b17"/>是<persName>如来</persName>常住法身。依此法身说名本觉。是知果<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0072c15"/><lb ed="R128" n="0143b18"/>圆明之体即我凡夫本具性德。全是众生色心依 <lb ed="X" n="0072c16"/><lb ed="R128" n="0144a01"/>正。更无别体。既全我心。当处显发。但观自心即是 <lb ed="X" n="0072c17"/><lb ed="R128" n="0144a02"/><persName>佛</persName>身。是故经云。心想<persName>佛</persName>时。是心即是三十二相･八 <lb ed="X" n="0072c18"/><lb ed="R128" n="0144a03"/>十种好。是心作<persName>佛</persName>。是心是<persName>佛</persName>。又般若经云。<persName>佛</persName>是我 <lb ed="X" n="0072c19"/><lb ed="R128" n="0144a04"/>心。是我心见<persName>佛</persName>。是我心作<persName>佛</persName>。<persName>如来</persName>藏经云。我以<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0072c20"/><lb ed="R128" n="0144a05"/>眼观一切众生贪嗔痴诸烦恼中。有<persName>如来</persName>智･<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0072c21"/><lb ed="R128" n="0144a06"/>眼･<persName>如来</persName>身。结跏趺坐俨然不动。常无染汚。德相具 <lb ed="X" n="0072c22"/><lb ed="R128" n="0144a07"/>足。如我无异。维摩经云。诸<persName>佛</persName>解脱。当于众生心行 <lb ed="X" n="0072c23"/><lb ed="R128" n="0144a08"/>中求。斯即唯依心现。不離真如。终日观心。终日观 <lb ed="X" n="0072c24"/><lb ed="R128" n="0144a09"/><persName>佛</persName>。全心是<persName>佛</persName>。全<persName>佛</persName>是心。良由法界全体作我一念。 <pb ed="X" xml:id="X74.1466.0073a" n="0073a"/> <lb ed="X" n="0073a01"/><lb ed="R128" n="0144a10"/>亦复全体作弥陀身。既俱法界心<persName>佛</persName>无差。彼彼互 <lb ed="X" n="0073a02"/><lb ed="R128" n="0144a11"/>融不可思议。岂唯心<persName>佛</persName>。诸法亦然。是则世出世间 <lb ed="X" n="0073a03"/><lb ed="R128" n="0144a12"/>二死五住地狱色心依正因果。无非皆是法界圆 <lb ed="X" n="0073a04"/><lb ed="R128" n="0144a13"/>融三德秘藏。但由弥陀悟此理故。了性顺修。圆证 <lb ed="X" n="0073a05"/><lb ed="R128" n="0144a14"/>三身。感四净土。一切众生迷此理故。背性逆修。恒 <lb ed="X" n="0073a06"/><lb ed="R128" n="0144a15"/>居三道。长埋四趣。虽全在迷。与<persName>佛</persName>所证未始暂乖。 <lb ed="X" n="0073a07"/><lb ed="R128" n="0144a16"/>但为众生不知三障理全是<persName>佛</persName>。即以此理起惑造 <lb ed="X" n="0073a08"/><lb ed="R128" n="0144a17"/>业轮迴生死。长劫用理。长劫不知。不由不知而失 <lb ed="X" n="0073a09"/><lb ed="R128" n="0144a18"/>此理。现前苦果即是法身。三惑昏暗全体照明。结 <lb ed="X" n="0073a10"/><lb ed="R128" n="0144b01"/>业缠缚皆解脱相。故荆溪云。众生无始。唯有烦恼 <lb ed="X" n="0073a11"/><lb ed="R128" n="0144b02"/>业苦而<anchor xml:id="nkr_note_add_0073a1101" n="0073a1101"/><anchor xml:id="beg0073a1101" n="0073a1101"/>已<anchor xml:id="end0073a1101"/>。即此全是理性三因。又云。且论无始苦 <lb ed="X" n="0073a12"/><lb ed="R128" n="0144b03"/>轮无际。与业烦恼不幷不别。乃至云。是故三道及 <lb ed="X" n="0073a13"/><lb ed="R128" n="0144b04"/>以三德幷无前後。性德三因无时不具。盖言三障 <lb ed="X" n="0073a14"/><lb ed="R128" n="0144b05"/>全是诸<persName>佛</persName>究竟果用。我辈今日既知此理。必须专 <lb ed="X" n="0073a15"/><lb ed="R128" n="0144b06"/>想弥陀依正。熏乎心性显真<persName>佛</persName>体。虽托彼境。须知 <lb ed="X" n="0073a16"/><lb ed="R128" n="0144b07"/>依正同居一心。心具而生岂離心性者。一毫法见 <lb ed="X" n="0073a17"/><lb ed="R128" n="0144b08"/>从外来。则非大乘唯心境观。又复。虽以弥陀一<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0073a18"/><lb ed="R128" n="0144b09"/>为境。<anchor xml:id="nkr_note_add_0073a1801" n="0073a1801"/><anchor xml:id="beg0073a1801" n="0073a1801"/>已<anchor xml:id="end0073a1801"/>具诸<persName>佛</persName>。故经云。见无量寿<persName>佛</persName>者。即见十方 <lb ed="X" n="0073a19"/><lb ed="R128" n="0144b10"/>无量诸<persName>佛</persName>。良以诸<persName>佛</persName>同证三法秘密之藏。一<persName>佛</persName>秘 <lb ed="X" n="0073a20"/><lb ed="R128" n="0144b11"/>藏不少。诸<persName>佛</persName>秘藏不多。擧一即诸。全诸即一。经云。 <lb ed="X" n="0073a21"/><lb ed="R128" n="0144b12"/>一身一智慧。力･无畏亦然。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0073a22"/><lb ed="R128" n="0144b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0073a2201">十万亿刹之遐方。的是唯心净土。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0073a23"/><lb ed="R128" n="0144b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0073a2301">初句指彼安养。经云。从是西方过十万亿<persName>佛</persName>刹。有 <lb ed="X" n="0073a24"/><lb ed="R128" n="0144b15"/>世界名曰极乐。此即法藏比丘因中所取同居净 <pb ed="X" xml:id="X74.1466.0073b" n="0073b"/> <lb ed="X" n="0073b01"/><lb ed="R128" n="0144b16"/>土也。次句了土唯心者。良由现前一心本具三德。 <lb ed="X" n="0073b02"/><lb ed="R128" n="0144b17"/>名常寂光。湛然不动名之为常。性本離染名之为 <lb ed="X" n="0073b03"/><lb ed="R128" n="0144b18"/>寂。法界洞朗名之为光。即此全是唯心之体。故祖 <lb ed="X" n="0073b04"/><lb ed="R128" n="0145a01"/>师云。身土居于一心。故知心体即常寂光。寂光诸 <lb ed="X" n="0073b05"/><lb ed="R128" n="0145a02"/>土无二无别。遮那之身与土相称。法兴报应一体 <lb ed="X" n="0073b06"/><lb ed="R128" n="0145a03"/>无差。又云。阿鼻依正全处极圣之自心。毘卢身土 <lb ed="X" n="0073b07"/><lb ed="R128" n="0145a04"/>不逾下凡之一念。但由心体本无自性。随缘变造 <lb ed="X" n="0073b08"/><lb ed="R128" n="0145a05"/>起三土用。是故弥陀高栖安养。虽过十万夐在他 <lb ed="X" n="0073b09"/><lb ed="R128" n="0145a06"/>域。悉我自心寂光理土。花严云。三界无别法。唯是 <lb ed="X" n="0073b10"/><lb ed="R128" n="0145a07"/>一心作。是故十方诸<persName>佛</persName>。一切众生。过现未来虚空 <lb ed="X" n="0073b11"/><lb ed="R128" n="0145a08"/>刹土。唯心本具。全心发生。楞严云。妙觉明心遍十 <lb ed="X" n="0073b12"/><lb ed="R128" n="0145a09"/>方界。含育<persName>如来</persName>十方国土淸净宝严妙觉王刹。又 <lb ed="X" n="0073b13"/><lb ed="R128" n="0145a10"/>云。十方虚空生汝心内。犹如片雲点太淸裡。况诸 <lb ed="X" n="0073b14"/><lb ed="R128" n="0145a11"/>世界在虚空耶。汝等一人发真归元。此十方空皆 <lb ed="X" n="0073b15"/><lb ed="R128" n="0145a12"/>悉销殒。良由此心圆具三德。周遍法界。同常寂光。 <lb ed="X" n="0073b16"/><lb ed="R128" n="0145a13"/>未有一法出我心外。未有一法非我心体。是故全 <lb ed="X" n="0073b17"/><lb ed="R128" n="0145a14"/>心是土。全土是心。心既无外。寧有净土悬处他方。 <lb ed="X" n="0073b18"/><lb ed="R128" n="0145a15"/>能如是解。则见彼土纯是自心。非他方也。终日取 <lb ed="X" n="0073b19"/><lb ed="R128" n="0145a16"/>土。故全性起修。则非自然。终日唯心。故全修即性。 <lb ed="X" n="0073b20"/><lb ed="R128" n="0145a17"/>则非因缘。修性俱泯。唯心体显。又复应知。八万相 <lb ed="X" n="0073b21"/><lb ed="R128" n="0145a18"/>好乃弥陀勝应之身。既达本性。则三身具足四德 <lb ed="X" n="0073b22"/><lb ed="R128" n="0145b01"/>无亏。即始觉之智也。十万亿刹乃西方同居之土。 <lb ed="X" n="0073b23"/><lb ed="R128" n="0145b02"/>若了唯心。即是寂光无非法界。即本觉之理也。始 <lb ed="X" n="0073b24"/><lb ed="R128" n="0145b03"/>觉满足。本觉究显。始本一合。无复分张。是知離身 <pb ed="X" xml:id="X74.1466.0073c" n="0073c"/> <lb ed="X" n="0073c01"/><lb ed="R128" n="0145b04"/>无土離土无身。一法二義。何者。身亦三德。土亦三 <lb ed="X" n="0073c02"/><lb ed="R128" n="0145b05"/>德。既俱三德。俱是法界。法界一相。身土无差。又复 <lb ed="X" n="0073c03"/><lb ed="R128" n="0145b06"/>国土属依。<persName>佛</persName>身属正。依正既居一心。一心岂分能 <lb ed="X" n="0073c04"/><lb ed="R128" n="0145b07"/>所。是故弥陀身土不離我心。一念圆成全体即<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0073c05"/><lb ed="R128" n="0145b08"/>唯心净土不待远求。本性弥陀岂从外觅。如是解 <lb ed="X" n="0073c06"/><lb ed="R128" n="0145b09"/>者方契圆修。若但观彼应<persName>佛</persName>依正。岂得谓之唯心 <lb ed="X" n="0073c07"/><lb ed="R128" n="0145b10"/>本性也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0073c08"/><lb ed="R128" n="0145b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0073c0801">净秽虽隔。岂越自心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0073c09"/><lb ed="R128" n="0145b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0073c0901">蹑上唯心净土也。虽曰净土唯我自心。奈何此心 <lb ed="X" n="0073c10"/><lb ed="R128" n="0145b13"/>全体秽染。彼<persName>佛</persName>国土净妙莊严。净秽宛然。唯心安 <lb ed="X" n="0073c11"/><lb ed="R128" n="0145b14"/>在。当知此是识心计度。若了唯心岂存净秽。良以 <lb ed="X" n="0073c12"/><lb ed="R128" n="0145b15"/>净秽诸土悉是寂光全体起用。物機妄执净秽斯 <lb ed="X" n="0073c13"/><lb ed="R128" n="0145b16"/>分。究论法体岂其然乎。如净名经。<name role="" type="person">螺髻梵王</name>诃身 <lb ed="X" n="0073c14"/><lb ed="R128" n="0145b17"/>子云。勿作是意。谓此<persName>佛</persName>土以为不净。所以者何。我 <lb ed="X" n="0073c15"/><lb ed="R128" n="0145b18"/>见释迦牟尼<persName>佛</persName>土淸净。譬如自在天宫。仁者心有 <lb ed="X" n="0073c16"/><lb ed="R128" n="0146a01"/>高下。不依<persName>佛</persName>慧。故见此土为不净尔。又云。随其心 <lb ed="X" n="0073c17"/><lb ed="R128" n="0146a02"/>净则<persName>佛</persName>土净。亦可例云。随其心秽则<persName>佛</persName>土秽。迷法 <lb ed="X" n="0073c18"/><lb ed="R128" n="0146a03"/>性为无明。名之为秽。<anchor xml:id="nkr_note_add_0073c1801" n="0073c1801"/><anchor xml:id="beg0073c1801" n="0073c1801"/>悟<anchor xml:id="end0073c1801"/>无明即法性。名之为净。此 <lb ed="X" n="0073c19"/><lb ed="R128" n="0146a04"/>乃一理之内而分净秽。譬如淸水浊水虽殊。湿性 <lb ed="X" n="0073c20"/><lb ed="R128" n="0146a05"/>无别。所以安养之净。湛忍之秽。虽夐隔十万之遥。 <lb ed="X" n="0073c21"/><lb ed="R128" n="0146a06"/>同常寂光。悉我心性。既知净秽全是心性。心性本 <lb ed="X" n="0073c22"/><lb ed="R128" n="0146a07"/>空。净秽无主。毘卢遮那遍一切处。一切诸法无非 <lb ed="X" n="0073c23"/><lb ed="R128" n="0146a08"/><persName>佛</persName>性。岂容净秽于其间哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0073c24"/><lb ed="R128" n="0146a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0073c2401">生<persName>佛</persName>乃殊。寧乖<anchor xml:id="nkr_note_add_0073c2401" n="0073c2401"/><anchor xml:id="beg0073c2401" n="0073c2401"/>己<anchor xml:id="end0073c2401"/>性。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X74.1466.0074a" n="0074a"/> <lb ed="X" n="0074a01"/><lb ed="R128" n="0146a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0074a0101">蹑上本性弥陀也。弥陀<anchor xml:id="nkr_note_add_0074a0101" n="0074a0101"/><anchor xml:id="beg0074a0101" n="0074a0101"/>已<anchor xml:id="end0074a0101"/>悟。圆证三身。众生在迷。 <lb ed="X" n="0074a02"/><lb ed="R128" n="0146a11"/>翻成三障。迷悟且隔。<anchor xml:id="nkr_note_add_0074a0201" n="0074a0201"/><anchor xml:id="beg0074a0201" n="0074a0201"/>己<anchor xml:id="end0074a0201"/>性有乖。斯是执情。何关至 <lb ed="X" n="0074a03"/><lb ed="R128" n="0146a12"/>理。真如界内绝生<persName>佛</persName>之假名。平等性中无自他之 <lb ed="X" n="0074a04"/><lb ed="R128" n="0146a13"/>形相。众生三障全体是理。诸<persName>佛</persName>三身无非性具。世 <lb ed="X" n="0074a05"/><lb ed="R128" n="0146a14"/>间相常。众生即<persName>佛</persName>。虽见思昏倒而有理在焉。若知 <lb ed="X" n="0074a06"/><lb ed="R128" n="0146a15"/>此心与<persName>佛</persName>无殊。则十方诸<persName>佛</persName>同趣我心。故金鎞云。 <lb ed="X" n="0074a07"/><lb ed="R128" n="0146a16"/><persName>佛</persName>果具自他之因性。我心具诸<persName>佛</persName>之果德。果上以 <lb ed="X" n="0074a08"/><lb ed="R128" n="0146a17"/><persName>佛</persName>眼<persName>佛</persName>智观之。则唯<persName>佛</persName>无生。因中若实慧实眼冥 <lb ed="X" n="0074a09"/><lb ed="R128" n="0146a18"/>符。亦全生是<persName>佛</persName>。不二门云。但识一念。遍见<anchor xml:id="nkr_note_add_0074a0901" n="0074a0901"/><anchor xml:id="beg0074a0901" n="0074a0901"/>己<anchor xml:id="end0074a0901"/>他生 <lb ed="X" n="0074a10"/><lb ed="R128" n="0146b01"/><persName>佛</persName>。他生他<persName>佛</persName>尙与心同。况<anchor xml:id="nkr_note_add_0074a1001" n="0074a1001"/><anchor xml:id="beg0074a1001" n="0074a1001"/>己<anchor xml:id="end0074a1001"/>心生<persName>佛</persName>寧乖一念。良 <lb ed="X" n="0074a11"/><lb ed="R128" n="0146b02"/>以唯心本具。即心变造。全体起用。因果理同。能知 <lb ed="X" n="0074a12"/><lb ed="R128" n="0146b03"/>此者。始可与言心<persName>佛</persName>众生无差别矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0074a13"/><lb ed="R128" n="0146b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0074a1301">心体虚旷不碍往来。性本包容何妨取舍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0074a14"/><lb ed="R128" n="0146b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0074a1401">心之与性。或以真妄分之。如荆溪云。随缘不变名 <lb ed="X" n="0074a15"/><lb ed="R128" n="0146b06"/>性。不变随缘名心。今文心性幷属乎真。一体二名 <lb ed="X" n="0074a16"/><lb ed="R128" n="0146b07"/>耳。如楞严云。常住真心。性净明体。又云。圆妙明心。 <lb ed="X" n="0074a17"/><lb ed="R128" n="0146b08"/>宝明妙性。心性之为体也。虚而通。寂而照。体性常 <lb ed="X" n="0074a18"/><lb ed="R128" n="0146b09"/>住。德量无边。三谛圆融。一心具足。故辅行云。能观 <lb ed="X" n="0074a19"/><lb ed="R128" n="0146b10"/>心性名上定。上定者名第一義。名为<persName>佛</persName>性。名毘卢 <lb ed="X" n="0074a20"/><lb ed="R128" n="0146b11"/>遮那。即此遮那性具三<persName>佛</persName>性。遮那遍故<persName>佛</persName>性亦遍。 <lb ed="X" n="0074a21"/><lb ed="R128" n="0146b12"/>故知三<persName>佛</persName>唯一刹那。三<persName>佛</persName>遍故刹那即遍。此则三 <lb ed="X" n="0074a22"/><lb ed="R128" n="0146b13"/>谛妙性妙心也。虚旷言其性遍。是示体量也。廣大 <lb ed="X" n="0074a23"/><lb ed="R128" n="0146b14"/>悉备。圆遍诸法。无有方所。金刚鎞云。非内外。遍虚 <lb ed="X" n="0074a24"/><lb ed="R128" n="0146b15"/>空。同诸<persName>佛</persName>。等法界。则知此心遍一切处也。包容言 <pb ed="X" xml:id="X74.1466.0074b" n="0074b"/> <lb ed="X" n="0074b01"/><lb ed="R128" n="0146b16"/>其性具。是示体德也。良由此性具一切法。即一切 <lb ed="X" n="0074b02"/><lb ed="R128" n="0146b17"/>法。包有万德。靡所不容。故荆溪云。此遍性具诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0074b03"/><lb ed="R128" n="0146b18"/>之身。一身一切身。如诸<persName>佛</persName>之感土。一土一切土。身 <lb ed="X" n="0074b04"/><lb ed="R128" n="0147a01"/>土相即。身说土说。大小一多亦复如是。则知此心 <lb ed="X" n="0074b05"/><lb ed="R128" n="0147a02"/>具一切法也。楞严云。如意点容十方三世一切世 <lb ed="X" n="0074b06"/><lb ed="R128" n="0147a03"/>间出世间法。唯圣与凡无不包容尽其涯际。良以 <lb ed="X" n="0074b07"/><lb ed="R128" n="0147a04"/>即心是法。即法是心。芥子常纳须弥。微尘本含法 <lb ed="X" n="0074b08"/><lb ed="R128" n="0147a05"/>界。皆悉当处全是心性故也。譬如函盖盛贮他物 <lb ed="X" n="0074b09"/><lb ed="R128" n="0147a06"/>之谓乎。故天台云。多所含容而无积聚。斯则<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0074b10"/><lb ed="R128" n="0147a07"/>藏理亡泯。诸法虽亡而存。诸法宛尔。常空常假。双 <lb ed="X" n="0074b11"/><lb ed="R128" n="0147a08"/>空双照。二边叵得。中道不存。是大涅槃。名秘密藏。 <lb ed="X" n="0074b12"/><lb ed="R128" n="0147a09"/>心性若尔。讵有秽之可捨。净之可往乎。良以往来 <lb ed="X" n="0074b13"/><lb ed="R128" n="0147a10"/>取捨净秽身土皆是法界。即是妙心妙性。心性湛 <lb ed="X" n="0074b14"/><lb ed="R128" n="0147a11"/>然无一异相。弥陀依正全是自心。岂以心性复取 <lb ed="X" n="0074b15"/><lb ed="R128" n="0147a12"/>心性。譬如有人欲避虚空远向他国。祇益疲劳。空 <lb ed="X" n="0074b16"/><lb ed="R128" n="0147a13"/>云何避。若其然者。则终日往来不移跬步。终日取 <lb ed="X" n="0074b17"/><lb ed="R128" n="0147a14"/>捨不步思惟。又复应知。往来取捨是缘生法。缘生 <lb ed="X" n="0074b18"/><lb ed="R128" n="0147a15"/>无性了不可得。故中论云。因缘生法即空假中。又 <lb ed="X" n="0074b19"/><lb ed="R128" n="0147a16"/>云。诸法不自生。亦不从他生。不共不无因。是故说 <lb ed="X" n="0074b20"/><lb ed="R128" n="0147a17"/>无生。既达三谛。复離四句。则往来之相取捨之心 <lb ed="X" n="0074b21"/><lb ed="R128" n="0147a18"/>无所寄矣。十疑论云。智者炽燃求生净土。达生体 <lb ed="X" n="0074b22"/><lb ed="R128" n="0147b01"/>不可得。是真无生。此谓心净则<persName>佛</persName>土净。愚者为生 <lb ed="X" n="0074b23"/><lb ed="R128" n="0147b02"/>所缚。闻生即作生解。闻无生即作无生解。不知生 <lb ed="X" n="0074b24"/><lb ed="R128" n="0147b03"/>即无生。无生即生。能如是解。念念进修。上品金台 <pb ed="X" xml:id="X74.1466.0074c" n="0074c"/> <lb ed="X" n="0074c01"/><lb ed="R128" n="0147b04"/>一生可获。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0074c02"/><lb ed="R128" n="0147b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0074c0201">是以擧念即登于宝界。还归地产之家鄕。弹指仰对 <lb ed="X" n="0074c03"/><lb ed="R128" n="0147b06"/>于慈容。实会天真之父子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0074c04"/><lb ed="R128" n="0147b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0074c0401">是以乃承上之词。擧念･弹指喩其疾速。还归者。楞 <lb ed="X" n="0074c05"/><lb ed="R128" n="0147b08"/>严云。犹如有人因事远遊。未得归还明了其家。所 <lb ed="X" n="0074c06"/><lb ed="R128" n="0147b09"/>归道路。地即实相地。家即法性家。天真犹天然也。 <lb ed="X" n="0074c07"/><lb ed="R128" n="0147b10"/>父子者。生<persName>如来</persName>家为法王子。亦可远取大通<persName>佛</persName>所。 <lb ed="X" n="0074c08"/><lb ed="R128" n="0147b11"/>弥陀为十六王子。时覆讲法花经为父子義。究论 <lb ed="X" n="0074c09"/><lb ed="R128" n="0147b12"/>其本。居实际地。住<persName>佛</persName>性家。则与弥陀久成父子。一 <lb ed="X" n="0074c10"/><lb ed="R128" n="0147b13"/>迷鄕土。父子顿乖。今既了土唯心。悟<persName>佛</persName>即性。犹在 <lb ed="X" n="0074c11"/><lb ed="R128" n="0147b14"/>不失。擧足下足岂越故鄕。念兹在兹常亲慈父。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0074c12"/><lb ed="R128" n="0147b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0074c1201">幾生负德枉受沉沦。今日投诚必蒙拯济。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0074c13"/><lb ed="R128" n="0147b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0074c1301">幾生言其无始。负德语其起妄。本具三德。迷背不 <lb ed="X" n="0074c14"/><lb ed="R128" n="0147b17"/>觉。遂受生死。辜违父子之性德也。楞伽云。一切众 <lb ed="X" n="0074c15"/><lb ed="R128" n="0147b18"/>生。从无始来生死相续。皆由不知常住真心性净 <lb ed="X" n="0074c16"/><lb ed="R128" n="0148a01"/>明体。用诸妄想。此相不真。故有轮转。又云。由诸众 <lb ed="X" n="0074c17"/><lb ed="R128" n="0148a02"/>生违此本明。虽终日行而不自觉。枉入诸趣。必蒙 <lb ed="X" n="0074c18"/><lb ed="R128" n="0148a03"/>拯济者。弥陀悟本。运同体悲。众生迷强。受诸幻苦。 <lb ed="X" n="0074c19"/><lb ed="R128" n="0148a04"/>悲苦相对。感应道交。故楞严云。十方<persName>如来</persName>怜念众 <lb ed="X" n="0074c20"/><lb ed="R128" n="0148a05"/>生。如母忆子。若子逃逝。虽忆何为。子若忆母。如母 <lb ed="X" n="0074c21"/><lb ed="R128" n="0148a06"/>忆时。我今遭苦期心欲脱。必与弥陀悲体相冥。决 <lb ed="X" n="0074c22"/><lb ed="R128" n="0148a07"/>蒙拯拔。如人遇难求彼强援。必得脱免。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0074c23"/><lb ed="R128" n="0148a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX74p0074c2301">三心圆发。一志西驰。尽来际以依承。历尘劫而称赞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0074c24"/><lb ed="R128" n="0148a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX74p0074c2401">三心即上品上生中志诚心･深心･迴向发愿心也。 <pb ed="X" xml:id="X74.1466.0075a" n="0075a"/> <lb ed="X" n="0075a01"/><lb ed="R128" n="0148a10"/>志诚即法身。深心即般若。迴向即解脱。三心实在 <lb ed="X" n="0075a02"/><lb ed="R128" n="0148a11"/>一念中具。全三是一。即一而三。故云圆发。一志等 <lb ed="X" n="0075a03"/><lb ed="R128" n="0148a12"/>者。经云。应当专心繫念一处。想于西方。又云。当起 <lb ed="X" n="0075a04"/><lb ed="R128" n="0148a13"/>想念。正坐西向。心多驰散三昧难成。专想不移往 <lb ed="X" n="0075a05"/><lb ed="R128" n="0148a14"/>生易得。尽来际者。如花严中盛谈来际即实报土。 <lb ed="X" n="0075a06"/><lb ed="R128" n="0148a15"/>法性常住三际无馀。从今获遇亘彻未来。决志亲 <lb ed="X" n="0075a07"/><lb ed="R128" n="0148a16"/>承终无退转。历劫称赞者。良以弥陀积劫勤求道 <lb ed="X" n="0075a08"/><lb ed="R128" n="0148a17"/>场。证得三身究显万德圆备。纵使辩才天女亿劫 <lb ed="X" n="0075a09"/><lb ed="R128" n="0148a18"/>称扬莫宣少分。应须谛了。能赞所赞皆是法界。名 <lb ed="X" n="0075a10"/><lb ed="R128" n="0148b01"/>遍虚空。一切众生闻此偈句。十方诸<persName>佛</persName>受我咏赞。 <lb ed="X" n="0075a11"/><lb ed="R128" n="0148b02"/>于一言音演无量義。赞<persName>佛</persName>一德万德溥收。四辨敷 <lb ed="X" n="0075a12"/><lb ed="R128" n="0148b03"/>陈不涉唇吻。八音竞唱不落言诠。豁悟圆通。返闻 <lb ed="X" n="0075a13"/><lb ed="R128" n="0148b04"/>自性。如是赞歎与不赞歎更无异辙矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0075a14"/><lb ed="R128" n="0148b05"/> <lb ed="X" n="0075a15"/><lb ed="R128" n="0148b06"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0075001" n="0075001"/>无量寿<persName>佛</persName>赞註<note place="inline">终</note></cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0075a16"/> <lb ed="X" n="0075a17"/> <lb ed="X" n="0075a18"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1466-B</cb:mulu><head>No. 1466-B</head> <lb ed="X" n="0075a19"/><lb ed="R128" n="0148b08"/><p xml:id="pX74p0075a1901">泽录录馀生。与世浮沉。乌知有所谓安养径捷法门。 <lb ed="X" n="0075a20"/><lb ed="R128" n="0148b09"/>曩尝<g ref="#CB00403">沿</g>干慈水。邂逅悬胥徐鉴者。精进此道。因得劝 <lb ed="X" n="0075a21"/><lb ed="R128" n="0148b10"/>发。自此幡然有惊。谢去尘缘。寓于沧洲之等观。忆念 <lb ed="X" n="0075a22"/><lb ed="R128" n="0148b11"/>修习。朝夕不敢堕。寒暑不知变者。盖有年矣。凡有礼 <lb ed="X" n="0075a23"/><lb ed="R128" n="0148b12"/>念。必先严诵 大智律师之赞语。续得拙庵度律师 <lb ed="X" n="0075a24"/><lb ed="R128" n="0148b13"/>註解斯文。文義明白。深恐湮没。敬募同志用镂诸板。 <pb ed="X" xml:id="X74.1466.0075b" n="0075b"/> <lb ed="X" n="0075b01"/><lb ed="R128" n="0148b14"/>誓与见闻咸希极证。吁。唯心本性固人人之所具。敢 <lb ed="X" n="0075b02"/><lb ed="R128" n="0148b15"/>问诸人。十二时中所谓心所谓性是何面目。</p> <lb ed="X" n="0075b03"/><lb ed="R128" n="0148b16"/><p xml:id="pX74p0075b0301">嘉定辛未年夏月朢唯心居士楼泽法名正因谨<g ref="#CB02494">跋</g></p></cb:div> <lb ed="X" n="0075b04"/> <lb ed="X" n="0075b05"/> <lb ed="X" n="0075b06"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1466-C</cb:mulu><head>No. 1466-C</head> <lb ed="X" n="0075b07"/><lb ed="R128" n="0149a01"/><p xml:id="pX74p0075b0701">予在唐之昔。虽见修净业者盛诵大智律师之赞语。 <lb ed="X" n="0075b08"/><lb ed="R128" n="0149a02"/>未知拙庵宗师之有註。今祐公将来。文字之中偶得 <lb ed="X" n="0075b09"/><lb ed="R128" n="0149a03"/>此文。冀即雕于板以廣其传。适有僧觉住･净光。平常 <lb ed="X" n="0075b10"/><lb ed="R128" n="0149a04"/>留心西方。卒见此文。感歎而舍净财。命工开板。誓与 <lb ed="X" n="0075b11"/><lb ed="R128" n="0149a05"/>人人明于唯心本性。即登宝刹矣。</p> <lb ed="X" n="0075b12"/><lb ed="R128" n="0149a06"/><p xml:id="pX74p0075b1201">日本建保三年乙亥九月初三日入宋传法比丘俊 <lb ed="X" n="0075b13"/><lb ed="R128" n="0149a07"/>芿谨识于洛东宝菩提之西轩也</p></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0072c0401" to="#end0072c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0073a1101" to="#end0073a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0073a1801" to="#end0073a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0073c1801" to="#end0073c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">悟</lem><rdg wit="#wit.orig">语</rdg></app> <app from="#beg0073c2401" to="#end0073c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0074a0101" to="#end0074a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0074a0201" to="#end0074a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0074a0901" to="#end0074a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0074a1001" to="#end0074a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0075001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0075001">插入尾题</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0072c0401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0072c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0073a1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0073a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0073a1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0073a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0073c1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0073c1801">悟【CB】，语【卍续】</note> <note n="0073c2401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0073c2401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0074a0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0074a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0074a0201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0074a0201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0074a0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0074a0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0074a1001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0074a1001">己【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>